Nagranie 1 -> „Rozumienie i tworzenie relacji terapeutycznej. Perspektywa terapii Gestalt i neurofenomenologii.”
„Inny nie jest czymś, co dodaje się do świata. Inny jest warunkiem możliwości mojego świata.” Dan Zahavi
To seminarium poświęcone jest wadze i mocy relacji terapeutycznej. Zdanie, że „relacja leczy”, stało się niemal sloganem w psychoterapii — powszechnie powtarzanym, lecz nie zawsze zgłębianym. Dlatego chciałbym zaprosić uczestników do wejścia głębiej w fenomen relacji terapeutycznej: do zbadania jej warstw, dynamiki i możliwości jej twórczego wzmacniania w procesie terapeutycznym.
Punktem wyjścia jest dla mnie przekonanie, że intersubiektywność leży u podstaw naszego istnienia i cierpienia: rodzimy się z relacji, rozwijamy się w relacjach, a często również w relacjach doświadczamy zranień, z którymi później trafiamy do gabinetu terapeutycznego. Właśnie relacja terapeutyczna staje się miejscem, gdzie możliwe jest opuszczenie przymusu powtarzania i otwarcie na nowe – na inne przeżycie siebie i świata.
W centrum podejścia Gestalt widzę reorganizację świata doświadczeniowego klienta – świata, który jest zawsze światem intersubiektywnym, zamieszkałym przez innych. Tym, co mnie szczególnie interesuje, jest spotkanie między osobami, które dzieje się w czasie i przestrzeni relacyjnej, poprzez ciało, afekt i narrację.
To seminarium jest autorskim konceptem, który łączy współczesne podejście Gestalt (Jacobs, Spagnuolo Lobb, Francesetti, Roubal, Pico) z perspektywą neurofenomenologii (Varela, Thompson) oraz rozwijanym pod jej wpływem nurtem enaktywizmu (Gallagher, Fuchs), pozostającym w dialogu z fenomenologią podmiotowości (Zahavi). Nie istnieje uniwersalny wzorzec „dobrej” relacji terapeutycznej — ale możliwe jest bardziej świadome, obecne uczestnictwo terapeuty w tym, co dzieje się pomiędzy.
Zdecydowałem się na ten temat, ponieważ relacja terapeutyczna jest nie tyle techniką, co sednem terapii. Uważam, że zgłębianie jej poprzez ciało, afekt, czas, przestrzeń i język pozwala lepiej rozumieć to, co istotne i żywe w procesie psychoterapii. To właśnie w tej relacyjnej przestrzeni dokonuje się realna transformacja.
Czego się dowiesz?
- Międzycielesność relacji terapeutycznej
- Międzyafektywność i współrezonans emocjonalny
- Tu: przestrzeń relacyjna jako pole obecności
- Teraz: czas relacyjny i rytmy współbycia
- Logos relacji: myślenie z pacjentem, nie o pacjencie
- Obecność terapeutyczna: między opuszczeniem a nadwymiarowością
- Eksperyment Gestalt jako relacyjne otwarcie na nowe
- Studium przypadku („case study”) ilustrujące dynamikę relacji terapeutycznej (case został wypracowany na potrzeby szkoleniowe, nie dotyczy konkretnej osoby)
Nagranie 2 -> „Przeżycia psychoterapeuty w procesie terapeutycznym. Czym i jak się dzielić?”
„Chcę móc Cię kochać bez przywiązania, doceniać Cię bez osądzania, znajdywać Cię bez nacisku, zostawiać Cię bez winy, krytykować bez cenzury, pomagać nie umniejszając. Jeśli chcesz dać mi to samo, wtedy naprawdę możemy się spotkać i razem rosnąć.” — Virginia Satir.
Ten cytat Virginii Satir jest mi bardzo bliski, ponieważ pokazuje, jak ważną częścią procesu terapeutycznego jest relacja psychoterapeuty i klienta. Wszystkie badania na temat skuteczności psychoterapii uwypuklają leczący wpływ tej relacji. Szczególną okazją wydają się najbardziej intensywne przeżycia pomiędzy klientem i terapeutą, jednocześnie są one największym ryzykiem, ponieważ potencjał na nowe oraz stare, związane z cierpieniem, zakończenie wydaje się być równie wysoki. Często w mojej praktyce spotykam się z pytaniami superwizantów o to, co ujawnić, a czego raczej nie mówić na sesji? Gdzie leży granica? I oczywiście, jak to zrobić? Interesujące wydało mi się stworzenie ścieżki postępowania, która pomagałaby uzyskać więcej gruntu w sytuacjach, które są bardzo dynamiczne i zawierają w sobie dużo intensywnych przeżyć. Inspiracją do tego warsztatu były również moje osobiste doświadczenia, które mogłabym opisać metaforą „związanego języka”. To takie sytuacje na sesji, kiedy wszystko, co mogłam powiedzieć, najpewniej zraniłoby mojego klienta, a to, co chciałam mu powiedzieć, tak silnie chciało być wypowiedziane, że nie pozwalało dojść do głosu niczemu innemu w mojej wewnętrznej rzeczywistości. Najczęściej nie spieszę się wtedy, pozwalam sobie nie interweniować, a po sesji lubię popatrzeć na ten fragment z kilku perspektyw, którymi chciałabym się z Wami podzielić.
Czego się dowiesz?
- Obszary ujawniania się psychoterapeuty.
- Cele i intencje ujawniania się.
- Zagrożenia związane z ujawnianiem się.
- Spojrzenie z perspektywy relacyjnej: Jakie informacje zawiera przeciwprzeniesienie terapeuty i jakie hipotezy może postawić terapeuta, bazując na tych informacjach?
- Spojrzenie z perspektywy Teorii Pola: Jaka sytuacja jest dziś na afiszu? Jaką jej częścią jest terapeuta? Po czym może to poznać? Oraz jak można z tego wszystkiego skorzystać?
- „case study”.
