Nagranie 1 -> „Wprowadzenie do psychopatologii pola”
Psychopatologię możemy uznać za badanie doświadczeń, których nie czujemy się ani w pełni sprawcami, ani nie jesteśmy od nich wolni. Doświadczeń, w których nie możemy w pełni dokonać wyboru, a które dotyczą naszego poczucia bycia żywymi i w kontakcie ze środowiskiem. W doświadczeniu psychopatologicznym jesteśmy więc mniej wolni, mniej żywi, mniej istniejący, mniej „oddychający”. Jesteśmy obecni mniej, niż pozwoliłyby na to ograniczenia i potencjał bieżącej sytuacji, jesteśmy mniej artystami naszego życia (Podstawy psychopatologii fenomenologiczno-gestaltowskiej, Francesetti 2021).
Psychopatologia jest tym, jak upakowaliśmy cierpienie w naszym ciele. Cierpienie związane z tym, że ważnego drugiego brakowało przy trudnych wydarzeniach w naszym życiu, lub też ważny drugi był źródłem tego cierpienia (Gianni Francesetti, prywatna rozmowa, tłum. własne).
Seminarium to stanowi wprowadzenie do koncepcji psychopatologii rozwijanej przez Gianniego Francesettiego, Michelę Gecele oraz Jana Roubala – czasami nazywanej Turyńską Szkołą Psychopatologii. Do tego, żeby przy okazji kolejnych seminariów móc mówić o poszczególnych zagadnieniach związanych z psychopatologią, zarówno o specyficznych formach cierpienia czy wymiarach osobowości, niezbędne jest zorientowanie się w podstawowych zagadnieniach i terminologii używanych w tej perspektywie. Niniejsze seminarium ma na celu zmapowanie tych kwestii.
Czego się dowiesz?
- Czym jest diagnoza w psychoterapii Gestalt i jakie są jej rodzaje – wewnętrzna (estetyczna) oraz zewnętrzna (tzw. w oparciu o mapę – ICD-10/DSM-V),
- Rozróżnienie czym jest pole fenomenalne, fenomenologiczne i psychopatologiczne – z przykładami,
- Czym są fenomeny dostrojenia i rezonansu – a także to jak je stosować w praktyce klinicznej, a kiedy niekoniecznie będzie to wskazane.
Nagranie 2 ->”Proces percepcji i cztery tryby funkcjonowania: zdrowy, neurotyczny, borderline, psychotyczny.”
„Percepcja jest zbiorem procesów poznawczych, ich zadanie polega na zapewnieniu człowiekowi kontaktu z rzeczywistością, to aktywna interpretacja danych zmysłowych z wykorzystaniem wskazówek kontekstualnych i wcześniej nabytej wiedzy.”
M. Merleau-Ponty, Fenomenologia percepcji
„Nie ma nic bardziej praktycznego, jak dobra teoria.”
Jedno z ulubionych powiedzeń Kurta Lewina, zaczerpnięte od fizyka Ludwika Boltzmann’a.
Autorzy Gestalt Therapy mówili o polu organizm/środowisko, w którym może zaistnieć „kontaktowanie” (PHG, 1972). Współcześnie funkcjonuje w teorii Gestalt określenie wprowadzone przez Dan’a Bloom’a self/świat życia (Francesetti, 2016). Wyraża ono fakt, że fenomenologicznie self i świat współwyłaniają się na granicy kontaktu. Seminarium to stanowi wprowadzenie do teorii Self i czterech jakości doświadczenia (trybów funkcjonowania), które mogą być obecne w praktyce klinicznej i mogą stać się udziałem zarówno klientów jak i terapeutów. Zależy mi na poruszeniu tych kwestii, ponieważ w sposób zasadniczy wpływają na nas jako terapeut(ów/ki). Uważam, że dobre rozpoznanie w jakim doświadczeniu obecnie się znajdujemy z klientem/pacjentem wpływa na strategię terapeutyczną i interwencje, które warto wówczas stosować oraz te których warto unikać.
Czego się dowiesz?
- Czym jest proces percepcji i jak ma się do tego teoria Self ?
- Czym jest i jak jest konstruowane tzw. zwyczajne doświadczenie i jaki udział ma w tym funkcja id w Self?
- Czym są doświadczenie zdrowe, neurotyczne, borderline i psychotyczne – z przykładami? Rozpoznawaniem siebie i swoich rezonansów w tych wymiarach doświadczenia.
Nagranie 3 -> „Pogoda i krajobraz. O krzyżowaniu się specyficznych form cierpienia z wymiarami osobowości”
„W diagnozie (z perspektywy pola) nie skupiamy się na kliencie, tylko raczej na mnie i moim doświadczeniu, w jakim miejscu jestem, jakie siły na mnie działają. Diagnoza jest kompetencją terapeuty do odnajdywania się czy też orientacji siebie, w jakim środowisku (krajobrazie) właśnie się znajduję.”
Teoria pola we współczesnej terapii Gestalt, część 1 – Jan Roubal, Gianni Francesetti
W złożonej sytuacji klinicznej, gdy spotykamy klienta to spotykamy coś bardziej stałego (krajobraz) – pewien wymiar osobowości (częściej wymiary), który krzyżuje się ze specyficznymi formami cierpienia (pogoda) np. depresja, OCD, ataki paniki etc. Okazuje się, że mamy do czynienia z bardzo złożoną i unikalną kombinacją/kompozycją stylów osobowości, objawów, sposobów bycia i cierpienia. Ważne z mojej perspektywy jest nie tylko dobre rozpoznanie form cierpienia, ale także tego, w jaki sposób te formy pojawiają się w różnych sytuacjach i na tle różnych wymiarów osobowości. Można też wtedy zobaczyć, że w różnych krajobrazach, różne pogody, będą występowały z inną częstotliwością, mogą być inaczej odczuwane i zarazem mogą pełnić inną funkcję.
Czego się dowiesz?
- Metaforę „Pogody” i „Krajobrazów” Jana Roubala
- Powiem o typowych sytuacjach klinicznych i wymiarach osobowości w rozumieniu Gestalt,
- Wybierzemy określoną „pogodę” i zobaczymy, jak manifestuje się w różnych „krajobrazach”,
- Wybierzemy określony „krajobraz” i poeksplorujemy go, ustalimy charakterystyczne motywy oraz „pogodę” specyficzną/prawdopodobną w danym polu.
